काठमाण्डौ । अमेरिका र इरानबीच हालै सम्पन्न शान्ति सम्झौतापछि विश्व ऊर्जा बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ।
प्रमुख तेल आपूर्ति मार्ग मानिने स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः सञ्चालनमा आउने अपेक्षासँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य पछिल्ला तीन महिनायताकै न्यून स्तरमा झरेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार आपूर्ति अवरोध कम हुने संकेत बलियो बन्दै जाँदा मंगलबार विश्व बजारमा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट देखिएको हो।
यसले दीर्घ समयदेखि कायम आपूर्ति संकटको चिन्तामा केही राहत मिल्ने संकेत दिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुड आयलको मूल्य करिब ४ प्रतिशतले घट्दै प्रतिव्यारेल ७९ दशमलव ८७ अमेरिकी डलरमा झरेको छ।
यससँगै ब्रेन्ट तेल तीन महिनापछि पहिलो पटक ८० डलरको मनोवैज्ञानिक सीमाभन्दा तल पुगेको छ, जसलाई बजार स्थिरताका लागि महत्वपूर्ण संकेतका रूपमा लिइएको छ।
त्यस्तै, अमेरिकी बजारको प्रमुख सूचक वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट ९ध्त्क्ष्० कच्चा तेलको मूल्य पनि ४ दशमलव ५ प्रतिशतले घटेर प्रतिव्यारेल ७७ दशमलव १६ डलरमा कायम भएको छ।
दुवै प्रमुख बेन्चमार्कमा देखिएको समान गिरावटलाई आपूर्ति जोखिम कम हुँदै गएको स्पष्ट संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका अनुसार स्विट्जरल्यान्डमा शुक्रबार भएको शान्ति सम्झौतापछि स्ट्रेट अफ हर्मुज पूर्ण रूपमा पुनः खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्व तेल व्यापारको एक अत्यन्त संवेदनशील तथा रणनीतिक मार्ग मानिने यो जलमार्ग लामो समयदेखि भू–राजनीतिक तनावका कारण प्रभावित हुँदै आएको थियो।
यसअघि फेब्रुअरी १८ मा अमेरिका र इजरायलबीच भएको सैन्य कारबाहीपछि प्रतिक्रिया स्वरूप इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज हुँदै हुने तेल ट्याङ्कर आवागमनमा अवरोध सिर्जना गरेको थियो।
त्यसपछि विश्व बजारमा आपूर्ति अनिश्चितता बढ्दै जाँदा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा उकालो लागेको थियो।
ऊर्जा बजारका विज्ञहरूले हालको घटनाक्रमलाई आपूर्ति स्थिरतातर्फको महत्वपूर्ण मोडका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
ट्रेड नेसनका वरिष्ठ बजार विश्लेषक डेभिड मोरिसनका अनुसार स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः सञ्चालनमा आउनु कुनै पनि शान्ति सम्झौताबाट प्राप्त हुने सबैभन्दा तत्काल र सकारात्मक प्रभाव हो।
उनका अनुसार इरानले भविष्यमा ट्याङ्कर आवागमनमा शुल्क लगाउने चेतावनी दिए पनि बजार सहभागीहरूले आपूर्ति श्रृंखला क्रमशः सहज बन्दै गएको संकेत देख्न थालेका छन्, जसले मूल्य घटाउन मद्दत गरेको छ।
विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ हर्मुज खुल्ने सम्भावनाले ऊर्जा आपूर्ति जोखिम कम भएको संकेत दिएको छ।
यसै कारण अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा मूल्य दबाब घट्दै गएको र निकट भविष्यमा थप स्थिरता आउने अपेक्षा गरिएको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।
