काठमाण्डू, उपत्यकामा आज वायु प्रदूषण उच्च देखिएको छ।
हावाको गुणस्तर मापन गर्ने एयर क्वालिटी इन्डेक्सका अनुसार अहिले (शुक्रबार बिहान) ७: २५ बजेको मापनअनुसार काठमाडौँ उपत्यका वायु प्रदूषणको मापनमा विश्वमै दोस्रो नम्बरमा छ।
यतिबेला काठमाडौँ उपत्यकाको एक्यूआई १८४ छ। यो भनेको अति अस्वथ्यकर हावाको अवस्था हो। दुईसय एकदेखि तीन सय सयसम्मको एक्यूआईलाई अति अस्वस्थकर मानिन्छ।
त्यसैगरि भारतको राजधानी नयाँ दिल्ली यतिबेला वायु प्रदूषणको दृष्टिले विश्वमै पहिलो स्थानमा छ। जहाँको एक्यूआई यतिबेला २४८ छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डअनुसार मानव स्वास्थ्यको लागि एक्यूआई ३५ भन्दा कम हुनुपर्छ।
तर, ५० सम्मको एक्यूआईलाई सामान्य नै मानिन्छ। त्यसभन्दा माथिको एक्यूआई मानव स्वास्थ्यको लागि अस्वस्थकर मानिन्छ।
५१ देखि एक सयसम्मको एक्यूआइलाई होसियार रहनु अथवा पहेँलो सङ्केत दिइन्छ।
एक सय एकदेखि एक सय ५० सम्मको एक्यूआईलाई श्वाशप्रश्वास र मुटु रोगीका बिरामीलाई असर गर्छ भन्ने बुझिन्छ भने एक सय ५१ देखि दुई सयसम्मको एक्यूआइलाई अस्वस्थकर मानिन्छ।
दुई सय एकदेखि तीन सय सयसम्मको एक्यूआईलाई अति अस्वथ्य अवस्थाको वायू भनेर बुझिन्छ भने तीन सय एकदेखि चार सयसम्मलाई खतरनाक र चारसय एकदेखि चार सय ५० सम्मलाई अति खतरा मानिन्छ।
गत साता वर्षा भएसँगै सुधार देखिएको काठमाडौँ उपत्यकाको वायु गुणस्तर विगत केही दिनदेखि फेरि अस्वस्त बनेको हो।
हिजो बिहान काठमाडौँ उपत्यकाको वायू प्रदूषण अझ उच्च थियो। बिहीबार बिहान ११ बजेको एक्यूआई २४७ थियो। यो एक्यूआई ‘धेरै अस्वस्थ’ श्रेणीमा पर्छ।
वातावरण विभागका महानिर्देशक ज्ञानराज सुवेदीका अनुसार वर्षा नहुनु, बढ्दो सुक्खापन, कृषि अवशेष जलाउने प्रवृत्ति तथा वन डढेलोका घटनाले वायु प्रदूषण बढाउन मुख्य भूमिका खेलेका छन्।
अझै वर्षाको सम्भावना नदेखिएकाले प्रदूषण अझै बढ्ने सम्भावना रहेको मौसमविद्को भनाई छ।
