काठमाण्डू, सार्वजनिक-निजी साझेदारी (पीपीपी) मोडलमा नेपालका सबैभन्दा ठूलो प्रसारण लाइन निर्माणका लागि राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिड कम्पनी लिमिटेडले पाँच प्रमुख साझेदार कम्पनीहरूको चयन गरेको छ।
यस परियोजनामा पश्चिम सेती (बझाङ-वनलेक-दोदोधरा) ४०० केभी प्रसारण लाइन निर्माण गर्न लागिएको हो।
राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिड कम्पनी लिमिटेडले २०८२ पुस २३ गते स्वदेशी लगानीकर्ताबाट प्रस्ताव आह्वान गरेको थियो।
त्यसपछि आठ कम्पनीको आशयपत्रमा प्राविधिक र वित्तीय मूल्यांकनपछि पाँच कम्पनीलाई छनोट गरिएको हो।
कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सागर श्रेष्ठले गत बुधबार सबै छनोट भएका कम्पनीलाई सम्झौताका लागि पत्राचार गरेको र वैशाख महिनाभित्रै सम्झौता सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेका बताए ।
छनोट भएका कम्पनीहरू
सार्वजनिक र निजी क्षेत्रका कम्पनीहरूको सहभागिता रहेको यस परियोजनामा सरकारी स्वामित्वको चिलिमे जलविद्युत कम्पनी लिमिटेड र चैनपुर सेती जलविद्युत कम्पनी लिमिटेड छन् भने निजी क्षेत्रबाट समृद्धि इनर्जी लिमिटेड, ङादी ग्रुप पावर लिमिटेड र सिउरी न्यादी पावर लिमिटेड चयन भएका छन्।
आयोजना कार्यान्वयनका लागि छुट्टै स्पेशल पर्पस भेहिकल ९एसपीभी० कम्पनी स्थापना गरिने योजना छ।
यस परियोजनामा अनुमानित लागत २० अर्ब रुपैयाँ रहेको छ र यसका लागि ३० प्रतिशत इक्विटी र ७० प्रतिशत ऋण लगानी मोडालिटी तय गरिएको छ।
सीईओ श्रेष्ठका अनुसार, सम्झौतापछि एसपीभी स्थापना गरेर ठेक्का प्रक्रिया सुरु गरिनेछ र परियोजनाको निर्माण कार्य प्रारम्भ गर्न एक वर्षको तयारी अवधि अपेक्षित छ।
इक्विटी संरचना र लगानी विवरण
प्रारम्भिक इक्विटी संरचनाअनुसार, राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिड कम्पनी लिमिटेड को २६ प्रतिशत, चिलिमे जलविद्युत कम्पनी को १२.५ प्रतिशत र चैनपुर सेती जलविद्युत कम्पनी को १२.५ प्रतिशत हुनेछ, जसले कुल ५१ प्रतिशत हिस्सा सरकारी पक्षको बनाउनेछ।
बाँकी ४९ प्रतिशत लगानी निजी क्षेत्रबाट हुने छ, जसमा समृद्धि इनर्जीको ३५ प्रतिशत, ङादी ग्रुप पावरको ७.१० प्रतिशत र सिउरी न्यादी पावरको ६.९० प्रतिशत हिस्सा रहनेछ।
प्रसारण लाइन र जलविद्युत योजनाहरू
करिब १४५ किलोमिटर लम्बाइको यो प्रसारण लाइनले २,५०० मेगावाट सम्म विद्युत् प्रवाह गर्न सक्ने क्षमता राख्दछ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशका विभिन्न रणनीतिक स्थानहरूलाई जोड्ने गरी यो प्रसारण लाइन डिजाइन गरिएको छ र भविष्यमा निर्माणाधीन ठूला जलविद्युत् योजनाहरूलाई राष्ट्रिय ग्रिडसँग जोड्ने प्रमुख आधार बन्नेछ।
यो प्रसारण लाइन बझाङको चैनपुर सबस्टेशन बाट सुरु भएर डोटीको बनलेक र कैलालीको दोदोधारा सबस्टेशन सम्म पुग्नेछ। चैनपुरमा १६० मेगाभोल्ट एम्पियर (MVA) र बनलेकमा ३१५ MVA क्षमताका सबस्टेशनहरू निर्माण गरिने योजना रहेको छ।
जलविद्युत् आयोजना कनेक्शन
यो प्रसारण लाइनसँग ३० वटा जलविद्युत् आयोजना जडान गर्ने योजना बनाइएको छ, जसमा आठ वटा आयोजनाले पहिले नै ग्रिड कनेक्सन सम्झौता गरिसकेका छन्।
यी योजनामा पश्चिम सेती (८०० मेगावाट) , बझाङ अपर सेती (२१६ मेगावाट), चैनपुर सेती (२१० मेगावाट) र चिलिमे सेती नदी-३ (८७ मेगावाट) परियोजनाहरू समावेश छन्। त्यसबाहेक, प्रस्तावित मुगु कर्णाली (१,९०२ मेगावाट) परियोजना पनि यस प्रसारण लाइनसँग जडान गर्न सकिनेछ।
भविष्यको सम्भावना
यस परियोजनाले सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा उत्पादन हुने ठूलो परिमाणको विद्युत् राष्ट्रिय ग्रिडमा समाहित गर्न मद्दत पुर्याउने छ।
यसका साथै, यो परियोजना नेपालको ऊर्जा क्षेत्रको द्रूत विकास र भविष्यका जलविद्युत् आयोजना कनेक्टिविटीलाई सुनिश्चित गर्न महत्त्वपूर्ण कदम हुनेछ।
राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिड कम्पनीले यसअघि पनि तमोर-ढुंगेसाँघु २२० केभी प्रसारण लाइन निर्माण गर्दै आएको छ ।
तर, पश्चिम सेती प्रसारण लाइन लम्बाइ र क्षमता अनुसार अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो परियोजना बन्ने सम्भावना छ।
